0

Netflix Review: Jim and Andy: the Great Beyond – Featuring a Very Special, Contractually Obligated Mention of Tony Clifton

Als je artiesten breedgenomen beschouwt, is er een bepaalde groep die steevast in het schaambakje terechtkomt. Humoristen. Cabaretiers, circusclowns, maar ook auteurs, kunstenaars, muzikanten, tv-presentatoren, en andere creatievelingen die handelen in naam van de humor zullen zelden volwaardige credibiliteit genieten binnen hun respectievelijke sector. Die kant van het emotioneel spectrum wordt inderdaad doorgaans gezien als minderwaardig -of toch van minder belang. Dat is althans wat er collectief wordt aangenomen niet alleen door de analysten en critici maar ook bij het grote publiek. Hun oeuvre zal simpelweg nooit de vergelijking kunnen aangaan met het ernstigere werk.

Ergens is dat uiteraard ook logisch aangezien humor als voornaamste – om niet te zegen enige – doel heeft te vermaken, de toeschouwer doen (glim)lachen zodat ie even de opgestapelde frustraties en miserie van de alledaagse realiteit uit het hoofd kan verjagen. Het is de ultieme vorm van escapisme en dat is iets waar altijd en overal vraag naar is. Lachen is aanstekelijk en brengt ons samen. Het geeft ons een goed gevoel en zou bovendien heel gezond zijn voor geest en lichaam. Komieken zijn dan ook vaak heel geliefd en enorm populair. Het is niet ongehoord dat een komiek zich zelfs tot de bovenste rangen der celebriteit mag rekenen. En toch, ondanks dit alles, zal komedie eeuwig in de schaduw blijven van de ernstige tegenpool: drama. Een komiek kan inderdaad misschien een sterrenstatuut bereiken, maar zal zelden worden erkend als een echt volwaardige artiest. Wil je serieus genomen worden, prijzen winnen en de geschiedenisboeken ingaan als een van de groten, dan laat je komedie beter achterwege. Of niet soms?

Wel, ik ben van mening dat heel grappig zijn onlosmakelijk verbonden is met een zekere genialiteit. Er bestaan uiteraard gradaties in en het is ook enorm subjectieve materie – wat voor de ene hilarisch is, klinkt voor de rest misschien flauw of vulgair of zelfs aanstootgevend – maar ongeacht het bereik blijft het een bewonderenswaardige gaveom mensen aan het lachen te krijgen. Heel grappig zijn, is volgens velen trouwens een pak moeilijker dan overtuigend dramatisch zijn. Straffer nog. Een goede komiek zal vaak ook, zeer degelijk drama kunnen brengen, maar in de omgekeerde richting is dat niet altijd het geval.

Hoe Jim Carey komiek Andy Kaufman vertolkt in Man on the moon (1999) bezorgt me dan ook kippenvel. Zijn prestatie getuigt van een diepgaand begrip van diens genie en van een onvoorwaardelijk respect voor de vreemde vogel naar wie hij klaarblijkelijk enorm opkeek. In de netflixdocumentaire Jim and Andy: the Great Beyond – Featuring a Very Secial, Contractually Obligated Mention of Tony Clifton worden we verwend met een uitgebreide analyse van Carey zelf die terugblikt op de opnames van de film een kleine twintig jaar eerder. Dit wordt ondersteund door beeldmateriaal van de crew en familieleden op de set waarin we Carey aanschouwen die tot in het extreme voor method acting had gekozen wat – op z’n zachtst uitgedrukt – voor vreemde taferelen zorgde. Let op de hilarische gezichtsuitdrukkingen van Danny De Vito die boekdelen spreken over hoe het er aan toe moet zijn gegaan achter de schermen.

Het is een waar privilege om een glimp op te vangen van hoe Carey deze hele periode heeft beleefd en hoe het de rest van zijn carrière heeft beïnvloed. Want waar Kaufman oprecht volkomen ongeïnteresseerd leek in wat de wereld van hem dacht, smacht Carey overduidelijk naar bevestiging. Hij wil geliefd worden en is altijd voluit gegaan om dat doel te bereiken, iets waar hij overigens heel eerlijk en zelfkritisch over uitwijdt.

Bij momenten voelt het allemaal wat zeemzoet en zweverig aan en weet je soms niet goed of je nu kijkt naar een ode aan Kaufman of een streelfestijn voor Carey’s eigen ego, maar dat wordt meer dan goedgemaakt door de bijzonder intieme blik die ons wordt gegund op beide heren.

Loïc Charlier

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *